A R C H I E F1 9 9 9  
17e
  Jean-Luc Vilmouth
Bar Séduire / Seduction Bar
  Frankrijk 1997
installatie
 
Het lijkt zo ontleend aan een van de cyberpunkromans van William Gibson. Een artificiële wereld die ontmoetingen en koppelingen vergemakkelijkt door middel van communicatietechnologie. Geen wonder, want net als Gibson liet Vilmouth zich in zijn concept voor 'Bar Séduire' inspireren door de overtechnologische Japanse samenleving. De publieke ruimte van de Bar Séduire ademt de plastic sfeer van de perfect georkestreerde Japanse vrijgezellenbar, waarin media een heel elementaire sociale rol zijn gaan vervullen (denk aan karaoke). Bar Séduire geeft zijn bezoekers de gelegenheid te interfacen met gemedieerde persoonlijkheden. De bezoeker circuleert tussen bistrotafeltjes met monitoren waarop iemand zijn best doet een partner te verleiden. Aan ieder tafeltje is een ander personage of type te vinden. Van een verlegen jongen tot een SM dominatrix, allemaal lijken ze verwikkeld in een soort overspannen contactvideo. Ze kijken recht in de camera en richten zich direct tot hun gesprekspartner. Wanneer de bezoeker een personage heeft gevonden dat hem interesseert of aanspreekt, kan hij aan tafel plaatsnemen. De afstand tot de tegenspeler is zodanig dat een intieme relatie voor de hand ligt. De bezoeker wordt op een subtiele manier in het spel van verleiding betrokken. De intense blik van de 'talking heads', de perfecte timing van intieme details en signalen, laten de bezoeker niet meer los. De conversatie zuigt je naar binnen. "Come closer!" Onvermijdelijk resulteert dit spel echter in frustratie omdat het medium een onoverbrugbare barrière creëert.

Bar Séduire' is onderdeel van een doorlopende serie projecten waarin Vilmouth publieke ruimtes, deels geïnspireerd door de locatie, omtovert tot een ontmoetingsplaats voor verloren zielen. Onwillekeurig worden het hybride ruimtes, gesloten architectuur vol mediale gaten, besloten maar toch open, waar privé en publiek volkomen in elkaar overlopen. Als modellen dienen zich natuurlijk Internet Cafés aan, maar eigenlijk ook onze huiskamers, die inmiddels doordrongen zijn van communicatietechnologie (TV, draadloze telefoon, internetaansluiting, beveiligingsapparatuur). Vilmouth neemt echter geen onverdeeld negatief standpunt in tegenover deze ontwikkelingen. Hij maakt geen harde confrontaties, maar hanteert een speelse strategie die zijn projecten des te pregnanter en pakkender maakt. Hij creëert omgevingen waarin diverse vormen van sociale en mediale interactie naast en door elkaar bestaan. De bezoeker krijgt geen standpunt opgedrongen, maar krijgt slechts 'hints' aangereikt, waarbinnen hij zijn eigen positie moet bepalen. In een essay voor de catalogus 'Public : Art : Space' beschrijft criticus Mel Gooding de nieuwe publieke kunst (lees projecten in de openbare ruimte) als "neither authoritative nor comfortably affirmative: it is catalytic". Dit lijkt zeker van toepassing op de concept-bars van Vilmouth. 'Bar de L'Amazone' was een van Vilmouths eerste projecten in deze opzet; een jungle bar getransponeerd naar de Europese setting van een Parijse galerie. De setting en de episodes die daar op de beeldschermen werden getoond, gaven een nogal verwrongen maar ook amusante kijk op de werkelijkheid. Verwondering en verwarring karakteriseren de ervaring.

Ook in 'Bar Séduire' is er iets vreemds aan de hand, zowel met de ruimte als met de personages. Deze mediabar, normaal gesproken een plaats van sociale communicatie en interactie, keert vertrouwde concepten binnenstebuiten. De intieme setting van de bar wordt opengebroken door een mediale link naar elders te leggen. Het televisuele personage is tegelijkertijd aanwezig en afwezig, wat de relatie een onwezenlijk, zo niet onmogelijk karakter geeft. Er is dan ook geen sprake van werkelijke interactie zoals je in een reële bar mag verwachten. Daarbij wordt de één-op-één relatie met het beeldscherm ook nog ondergraven door het open arrangement van de tafeltjes. De associatie met een net iets te publieke peepshow dringt zich op. Sommige personages spelen nogal archetypische rollen, terwijl anderen verassend oprechte emoties lijken te tonen. De bezoeker voelt zich dan ook afwisselend geïntrigeerd en gegeneerd, aangetrokken en afgewezen, emotioneel betrokken en vervreemd. Vilmouth slaagt erin een bar te simuleren waarin de rol van media op een dubbelzinnige manier wordt uitgespeeld. De bezoeker ondervindt aan den lijve dat de aanwezigheid van media in de sociale omgeving niet altijd communicatie vergemakkelijkt, maar evenzogoed kan frustreren en ontregelen.

– Geert-Jan Strengholt

Jean-Luc Vilmouth ° 1952, Creutzwald (Frankrijk)
Lives and works in Parijs (Frankrijk)

Top