Talloze cineasten en videokunstenaars hebben, met wisselend succes, in beeld proberen te brengen hoe herinneringen eruitzien. De ogen van het geheugen zien de dingen niet op dezelfde manier als onze fysieke ogen, en velen zijn daar al op stukgelopen. Abu-Ghosh is echter in haar poging geslaagd; het fragmentarische en associatieve, het vage opdoemen en weer wegzinken van beelden, zelfs de gevoelens die bij de herinnering horen, weet ze over te brengen. In haar vaderland lijdt iedereen aan geheugenverlies, zegt de Chileense Abu-Ghosh. Ze verhuist naar Berlijn, waar ze zich een vreemdeling voelt die weigert de taal te spreken. Maar deze stad, die overloopt van geschiedenis en herinneringen, geneest haar in een pijnlijk proces van haar eigen geheugenverlies. Het is een proces dat ze niet kan tegenhouden, hoewel ze zich er aanvankelijk tegen verzet: de voice-over van haar gewone spreekstem zoekt uitvluchten en geruststellende verklaringen, maar de andere voice-over, de fluisterstem in haar hoofd, laat zich niet sussen. Die fluistert indringende vragen en verontrustende conclusies die ze, zo lijkt het, jarenlang heeft weten te ontwijken. Het beeld van een grote grijper die oude Berlijnse woonhuizen sloopt, is een terugkerende, dubbelzinnige metafoor. Met een schrapend geluid vernietigt hij (plaatsen van) herinnering, maakt ze met de grond gelijk tot desolate vlaktes. Maar hij graaft ook in de diepte, haalt dingen naar de oppervlakte. En een arbeider met een drilboor breekt meedogenloos het vat van het geheugen open. Langzaam maar zeker wordt de stroom herinneringen toegelaten, vage beelden gehuld in een grijs waas schuiven over elkaar, schimmen duiken op en verdwijnen. De sonore tonen van een synthesizer worden soms ineens doorbroken door het snerpende geluid van metaal op metaal, als van elkaar slijpende messen, dat pijnlijk schril naklinkt in je hoofd.
– Lies Holtrop |
Montage: Guillermo Cifuentes
Muziek: Gato Leiras-Wenczel
Vertaling: Andrea Kottow, Karin Schyle
Productie: Podewil & Claudia Aravena Abu-Ghosh
Claudia Aravena Abu-Ghosh, 1968, Santiago (Chili)
Woont en werkt in Berlijn (Duitsland)
|
|