A R C H I E F2 0 0 0  
.18home
  Coldcut (Jonathon More & Matt Black)
The Xen Tour
  Groot-Brittannië 2000
performance
 
Coldcut produceerden in 1987 de eerste sample-plaat in Groot-Brittannië en worden algemeen beschouwd als de grondleggers van de hedendaagse 'remix'-cultuur. In hun experimenten hebben ze een verbintenis gelegd tussen de muziekpraktijk en multimedia wat heeft geleid tot de ontwikkeling van programmatuur die nieuwe vormen van creativiteit en esthetische controle voor VJ en DJ mogelijk maken. Bij hun live optredens maken ze gebruik van hun eigen software 'VJamm' en 'DJamm' (Matt Black is ook computerprogrammeur). Naast hun muzikale activiteiten maken ze interactieve beeld- en geluidsinstallaties voor musea en galeries, produceren cd-roms, maken radio en remixen televisie, en programmeren de website van hun eigen platenlabel. Het past allemaal in hun doe-het-zelf filosofie.

Na het produceren van een handvol hits en de daarop volgende frustrerende ervaringen met de muziekindustrie besloten Matt Black en Jonathan More om hun tactiek te veranderen. Coldcut opereert liever vanuit de marge dan te worstelen met de creatieve beperkingen die de platenindustrie hun oplegt. "Veranderingen komen altijd uit de marge", zegt Matt Black in een interview. Ze verzamelden een groep van eigenzinnige muzikanten en dj's om zich heen en begonnen hun eigen platenlabel. Geïnspireerd door de Ninja-filosofie kozen ze 'Ninja Tune' als naam voor hun activiteiten. Ninja Tune is behalve een voedingsbodem voor nieuw talent een van de meest invloedrijke labels voor alternatieve elektronische dansmuziek. Het idee om een eigen platenlabel te beginnen ontstond vanuit de behoefte om onafhankelijk van de platenindustrie te kunnen opereren. Het woord 'ninja' is afkomstig van het Japanse 'ninjutsu' wat zoveel betekent als 'de kunst van de heimelijkheid' ('the art of stealth') – Stealth was de naam van een populaire Londense clubavond georganiseerd door Coldcut/Ninja Tune. De ninja's combineren diepgaande kennis van de natuur met het gebruik van superieure technologie wat hun de reputatie gaf onoverwinnelijk te zijn. De krijgers stonden bekend om hun verrassingsaanvallen en zaaiden verwarring bij hun opponenten met hun sublieme verdwijntrucs. Ze verschenen vanuit het niets, bestreden de vijand met hun guerrillatactieken om vervolgens weer op te lossen in de duisternis van de underground.

Het politieke engagement van Coldcut wordt vooral duidelijk op het album 'Let us Play'. De audiovisuele track 'Timber' is een ritmische montage van videomateriaal afkomstig uit een campagne van Greenpeace tegen het grootschalig kappen van regenwoud in Canada. Coldcut werkte samen met videomakers en remixers zoals Clifford Gilberto, Protean Vision Quest, Emergency Broadcast Network (een van de grondleggers van de video cut-ups) en Lucky People Centre, die video-remixen maakten van 'Timber'. In het begin van de jaren '90 maakten Coldcut onder het pseudoniem Hex enkele experimentele interactieve installaties. Het programma 'Playtime' dat daaruit voortvloeide, is een algoritmische muziekgenerator voor het automatisch componeren van techno/triphop en jungle tracks. 'My Little Funkit' is een doe-het-zelf dj-speeltje waarmee de gebruiker zijn eigen Coldcut-track kan maken met behulp van de bijgeleverde Coldcut samples.

Uit onvrede met de beperkingen van het 'traditionele' live video-mixen ontwikkelde Coldcut in samenwerking met Camart het computerprogramma VJamm. VJamm ("I am therefore I jamm") is het eerste sample-instrument waarmee in 'real-time' geluids- en videofragmenten 'gescratcht' kunnen worden door middel van ingebouwde functies als versnellen, vertragen, achterstevoren afspelen en 'loopen'. Coldcut noemt VJamm een 'piano voor beeld en geluid'. De gemiddelde configuratie van een 'traditionele' VJ-uitrusting bestaat uit drie videorecorders die gekoppeld zijn aan een mengpaneel. Terwijl de videobanden lopen, kan de VJ de drie videostromen live mixen en monteren. VJamm geeft de VJ een veel grotere mate van beheersing over het materiaal waarmee hij werkt, onder meer omdat er geen 3 maar 16 audiovisuele bestanden gebruikt kunnen worden. De afzonderlijke parameters van elke clip kunnen van tevoren worden ingesteld. De videobeelden worden in de computer geladen en door middel van het PC-toetsenbord of een midi-keyboard afgespeeld. Het stelt Coldcut in staat om tijdens de live-performances direct in te spelen op de reactie van het publiek op de beelden. Voor de club-VJ's zouden de specifieke kwaliteiten van VJamm een actievere samenwerking of zelf een fusie tussen de over het algemeen volledig los van elkaar opererende VJ en DJ tot gevolg kunnen hebben. Het idee achter het op de markt brengen van VJamm is de wens om het live VJ-en en de digitale audiovisuele collage als nieuwe vorm van expressie te bevorderen. In de documentatie bij het computerprogramma formuleren Coldcut een toekomstvisie voor de 21ste eeuw waarin ze voorzien dat videosampling net zo invloedrijk wordt als het samplen van audio. Onder het motto: "Don't hate the media, become the media" propageren ze de audiovisuele collage als middel om de macht over televisie te heroveren. Een primitieve en weinig creatieve vorm van het remixen van televisie is bekend onder de naam zappen en 'channel-hopping'. In die zin is VJamm een logische stap voorwaarts in de evolutie van de afstandbediening. Aan een nieuwe versie van het programma wordt gewerkt.

Naast de live performances en de vertoning van Hexstatic-videoclips is er de Ninja Tune design tentoonstelling in de Melkweg galerie. Kevin Foakes (beter bekend als Strictly Kev, een helft van DJFood) is de belangrijkste art director van Ninja Tune, sinds hij in 1993 een nieuw logo voor het bedrijf ontwierp en hij ze zover kreeg dat hij voortaan alles voor hen mocht ontwerpen. Nu, zeven jaar later, heeft hij ontwerpen gemaakt voor ruim 100 albums op het Ninja Tune label en het zusterlabel Ntone, naast T-shirts, tassen, posters, flyers en een hele reeks aanverwante artikelen. Op deze Xhibition zijn onderdelen en details te zien van vroege ontwerpen die hem na aan het hart liggen en die speciaal bij elkaar zijn gezocht voor het World Wide Video Festival.

– Remco Vlaanderen
DJs, VJs, musici: Coldcut live, DJ Food (Strictly Kev), Amon Tobin, Jason Swinscoe (The Cinematic Orchestra), Kis Koala + P-Love, Roots Manuva & MK, Ollie Teeba (The Herbaliser), Mixmaster Morris, Dynamic Syncopation

Jonathon More, 1957, Thame (Groot-Brittannië)
Matt Black, 1961, Londen (Groot-Brittannië)
Wonen en werken in Londen (Groot-Brittannië)

Top
  Ninja Tune
Coldcut Interview
Coldcut Interview (BBC)