Geboren in Japan, opgeleid in de Verenigde Staten (Massachusetts Institute of Technology, MIT) en na een artist-in-residence verblijf aan de Keulse Kunsthochschule für Medien (KHM) nu al enige jaren in Europa (Nederland) werkzaam: dat is Atsushi Ogata, een mix van culturen. In zijn werk zien we natuur en cultuur in elkaar overvloeien en manifesteert het menselijk zijn zich in een universeel verband. Zijn video's kenmerken zich door een schimmige beeldtaal en sterke poëtische zeggingskracht. Belangrijk voor Ogata's ontwikkeling was de ontdekking dat hij de camera kon gebruiken als penseel, waardoor hij ging schilderen met video en zijn opnames als verfstreken kunnen worden opgevat. Met zijn tot op heden voornamelijk non-verbale video's en installaties probeert de kunstenaar onze zintuigen te stimuleren en bij de toeschouwer een algeheel esthetische, soms bijna meditatieve ervaring op te wekken. Nagenoeg al zijn werken in de afgelopen jaren zijn geschoten met dezelfde schilderachtige opnametechniek, voortdurend balancerend tussen een abstract en figuratief niveau. De rode lijn in zijn oeuvre is dan ook niet zozeer thematisch bepaald maar eerder van stilistische aard. Ogata communiceert een stemming, een atmosfeer, een connectie die men met de omgeving heeft. "In zekere zin is het zo dat wat ik met de camera registreer niet zo belangrijk is als hoe ik het registreer, en wat voor soort stemming ik probeer uit te dragen", zegt Ogata. "Het gaat erom een zeker bewustzijnsniveau te bereiken wanneer ik aan het filmen ben, dat ik een onbewuste connectie heb met mijn omgeving en bijna één word met wat ik aan het filmen ben." Deze ervaring, in plaats van een specifieke boodschap over een bepaald onderwerp, wil Ogata ook bij de kijker overbrengen. De beelden in zijn werken, hoewel voortkomend uit de werkelijkheid, zijn vaak wazig en onscherp. Als vegen en vlekken trekken verschijningen aan de ogen van de kijker voorbij. Ogata geeft weliswaar een realistisch houvast, maar laat de perceptie van zijn beelden vervolgens over aan de fantasie en het associatievermogen van zijn publiek. "Ik wil maar een beetje van de werkelijkheid laten zien. Als het beeld steeds volledig scherp en duidelijk is, blijft er niets meer over voor de verbeelding." Dit is zijn manier om de aandacht van de kijker te prikkelen. In zijn nieuwste installatie, bestaande uit drie naast elkaar geplaatste monitoren, bewegen drie hoofdpersonen, een politieagent, een danseres en een kind zich voort in de stedelijke omgeving van Amsterdam. Op hun tocht door de stad worden ze gevolgd door een handcamera die hen van een ongewoon laag standpunt registreert. Hierdoor ontstaat een heel ander stadsbeeld dan we normaliter vanaf ooghoogte waarnemen. Om de figuren een abstracte kwaliteit te geven, zijn ze alle drie gekleed in het zwart en is hun verschijningsvorm een donker silhouet. Tijdens de opnames maakte Ogata gebruik van een trage sluitertijd. Wanneer de camera of dat wat gefilmd wordt snel beweegt, vervaagt het beeld en neigt het naar een abstract patroon, terwijl het beeld realistischer wordt naarmate de bewegingen langzamer zijn. Deze continue verschuiving tussen figuratief en non-figuratief veroorzaakt een spanning die Ogata interesseert. In New York zag hij een overzichtstentoonstelling van Mondriaan en de overgang in zijn schilderijen van het zuiver figuratieve naar de volledige abstractie. Een boom met bladeren veranderde geleidelijk in een ontwerp van lijnen en vorm. Ogata: "Het is uitdagender de dingen op verschillende manieren te kunnen zien. Kunst moet vragen oproepen en niet zozeer antwoorden geven." De beelden van de drie personages zijn steeds afwisselend op de drie monitoren te zien, vergezeld van diverse straatgeluiden die zijn opgenomen tijdens de wandelingen door de stad. De plaatsing van het werk en de beelden verbinden de binnen- en buitenwereld met elkaar. Persoonlijke gevoelens kunnen worden opgeroepen wanneer de kijker wordt herinnerd aan plekken en ervaringen in de stad.
– Marieke van Hal |
Met: Muus Jongedijk, Ingeborg Houwen, Jan de Jong
Technische ass.: Dan Oki Productions
Met dank aan: NOB Nieuwe Media Services
Productie: World Wide Video Festival/Melkweg
Atsushi Ogata, 1962, Kobe (Japan)
Woont en werkt in Amsterdam (Nederland)
|
|
2 0 0 0 
